Untitled 1

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΑΡΣΑΚΗΣ

Ο Απόστολος Αρσάκης ήταν λόγιος, γιατρός και πολιτικός. Γεννήθηκε το 1792 στη Χοταχόβα της Βορείου Ηπείρου, κοντά στην Πρεμετή.
Ήταν γιος του Κυριάκου Αρσάκη, που ήταν ξάδερφος με τους αδερφούς Τοσίτσα. Σε μια από τις συνεχόμενες νυχτερινές επιδρομές των τούρκων γενιτσάρων, ο πατέρας του βλέποντας τον κίνδυνο να πέσει στα χέρια τους ο γιός του, παίρνει τον Αποστόλη και πηγαίνουν στην Πρεμετή. Επειδή τα πράγματα χειροτέρευαν, το 1800 πήρε την απόφαση να στείλει τον οχτάχρονο Απόστολο στο Βουκουρέστι, όπου ζούσε ο αδερφός του Γεώργιος, ο οποίος ήταν έμπορος, και οι θείοι του Ζώτος και Ηλίας Αρσάκης, άριστα αποκαταστημένοι. Το 1804 ο θείος του τον έστειλε για σπουδές στη Βιέννη, όπου για μία εξαετία έλαβε τη γυμνασιακή εκπαίδευση και διδάχτηκε την ελληνική παιδεία από τον Διδάσκαλο τού Γένους Νεόφυτο Δούκα. Στη συνέχεια πήγε στη Χάλη της Σαξονίας όπου σπούδασε Ιατρική.
Το 1811, σε ηλικία μόλις 19 ετών, έγραψε βουκολικό ειδύλλιο σε γλαφυρή αρχαία δωρική διάλεκτο, κατά μίμηση τού Θεόκριτου. Το έργο αυτό αφιέρωσε στο Μέγα Ναπολέοντα με αφορμή τη γέννηση τού διαδόχου του, επιχειρώντας έτσι να συγκινήσει τον αυτοκράτορα, ώστε αυτός να βοηθήσει στην απελευθέρωση των Ελλήνων από τους Τούρκους. Το 1813, σε ηλικία 21 ετών, ανακηρύχτηκε χειρουργός και διδάκτορας με τη διατριβή του, γραμμένη στη λατινική γλώσσα, ‘‘Περί του εγκεφάλου και τού νωτιαίου μυελού των ιχθύων’’.
Το έργο του αυτό εκτιμήθηκε ως σημαντικό για την εποχή του, αλλά και ευρύτερα για την ιστορία της Φυσικής Ιστορίας. Διαλέγοντας την ιχθυολογία, η οποία εθεωρείτο από τους δυσκολότερους κλάδους και, μάλιστα, το πιο δύσκολο μέρος της, την ανατομική περιγραφή τού εγκεφάλου και τού νωτιαίου μυελού των ιχθύων, έγινε ένας από τους πρωτοπόρους ερευνητές της Ιχθυολογίας. Τη σπουδαιότητά της επισημαίνει ο διάσημος γερμανός ανατόμος και δάσκαλός του Ζ.Φ. Μέκελ. Με επιστολή του προς τον Αρσάκη, ανάμεσα στα άλλα εγκωμιαστικά, σημειώνει: «Εγώ καυχώμαι διότι υπήρξα διδάσκαλος σου
Το πλήθος των εν τη μελέτη σου παρατηρήσεων, συντελεί τα μέγιστα εις την επίδοσιν της συγκριτικής ανατομίας»

Αργότερα, δημοσίευσε στο ‘‘Λόγιο Ερμή’’ τού Άνθιμου Γαζή τη μελέτη ‘‘Έκθεσις συνοπτική της Ιατρικής Ιστορίας’’, στην οποία παρουσιάζει την εξέλιξη της Ιατρικής από τα αρχαία χρόνια στα σπουδαιότερα έθνη. Δημοσίευσε επίσης στα ‘‘Προλεγόμενα’’ της εγκυκλοπαίδειας τού Στέφανου Κομηττά την πραγματεία του ‘‘Περί του ει εξήν τοις γυναιξί ταις δραματικαίς επιδείξεσι παρείναι’’, στην αττική διάλεκτο. Στα 1814 εγκαταστάθηκε στο Βουκουρέστι, όπου άσκησε για μια οκταετία το επάγγελμα τού γιατρού σε νοσοκομεία, με αποστολικό ζήλο. Διετέλεσε έφορος νοσοκομείων και φιλανθρωπικών ιδρυμάτων. Εγκατέλειψε την ιατρική για την πολιτική σε ηλικία 30 ετών.

Το 1822 ο Αρσάκης μπήκε στη διπλωματική υπηρεσία της Βλαχίας ενώ την περίοδο 1836-1839 διετέλεσε Γραμματέας Επικρατείας τού ηγεμόνα Αλέξανδρου Γκίκα. Το 1857 πρωτοεκλέχτηκε βουλευτής και αγωνίστηκε υπέρ τού ηγεμόνα της Βλαχίας και Μολδαβίας Αλέξανδρου Κούζα. Την περίοδο 1857-1859 χρημάτισε μέλος της τετραμελούς επιτροπής για την ένωση της Βλαχίας και Μολδαβίας, οι οποίες απετέλεσαν κατόπιν τη Ρουμανία.
Η τετραμελής επιτροπή επεξεργάστηκε νομοθετικά τη συνένωση των δύο ηγεμονιών. Η δημιουργία της Ρουμανίας φέρει την υπογραφή και τού Απόστολου Αρσάκη. Το 1860 διορίζεται Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Ηγεμονιών. Στις 8 Ιουνίου του 1862, αντικαθιστά στην πρωθυπουργία τον δολοφονημένο πρωθυπουργό. Στον πρωθυπουργικό θώκο παρέμεινε μέχρι τις 24 Ιουνίου 1862. Κατά τα έτη 1862-65, μετά και την παραίτησή του από τα κυβερνητικά αξιώματα, παρέμεινε απλός βουλευτής και δύο χρόνια αργότερα αποχώρησε από την ενεργή πολιτική δράση.
Ο Α. Αρσάκης παρακολουθεί βήμα προς βήμα την Ελληνική Επανάσταση και την ίδρυση τού Ελληνικού Κράτους. Επιθυμεί σφοδρώς να συμβάλει στην πνευματική και ηθική άνοδο των Ελλήνων, αλλά επειδή ζει μακριά, δεν γνωρίζει πώς μπορεί να το πραγματοποιήσει.

Έτσι, αποτείνεται σε φίλους του, των οποίων την κρίση και την φιλοπατρία εκτιμά: στο Θεόκλητο Φαρμακίδη, τον Ανέστη Χατζόπουλο, τον καθηγητή Γεώργιο Δαμιανό. Τους ρωτά ποιά θεωρούν ως την πιο επείγουσα ανάγκη της πατρίδας. Και οι τρεις, χωρίς να έχουν συνεννοηθεί, τον πληροφορούν για την ίδρυση στην Αθήνα της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, καθώς και για τους σκοπούς της. Του επισημαίνουν ακόμη ότι η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία θεμελίωσε, αλλά αδυνατεί να οικοδομήσει ελλείψει πόρων, μεγάλο σχολικό κτίριο.
Συγκινημένος παίρνει την απόφαση να οικοδομηθεί με δική του δαπάνη το κτίριο επί της οδού Πανεπιστημίου και ο ναός του, αλλά και να αποζημιωθεί η Εταιρεία για όσα έξοδα έκανε ως τότε.
Οι διοικούντες την Εταιρεία αναγγέλλουν το ευχάριστο νέο στη βασίλισσα, η οποία ήταν προστάτιδα του Σχολείου, και αυτή αποφασίζει να τιμηθεί ο Αρσάκης με το Σταυρό των Ανωτέρων Ταξιαρχών. Κάθε έτος που περνά ο Αρσάκης αποστέλλει οικονομική συνδρομή και το συνολικό ποσό των χορηγιών του ανέρχεται περίπου στις εξακόσιες χιλιάδες χρυσές δραχμές! (ποσό ιλιγγιώδες). Η Εταιρεία ευγνωμονούσα τον Αρσάκη ονόμασε το Σχολείο ’’Αρσάκειον’’ και ανέγραψε το όνομά του πρώτο στη στήλη των μεγάλων ευεργετών της, τοποθέτησε δε την προτομή του σε περίβλεπτη θέση.
Ο Αρσάκης ανήγειρε στο Αρσάκειο Μέγαρο και ναό, στη μνήμη της δεύτερης συζύγου του Αναστασίας και για αυτό τον αφιέρωσε στην Αγία Αναστασία τη Ρωμαία. (Σήμερα, στο Αρσάκειο Ψυχικού υπάρχει ναός της Αγίας Αναστασίας της Ρωμαίας, που ανεγέρθηκε το 1935).
Ο Απόστολος Αρσάκης μολονότι έζησε όλα του τα χρόνια μακριά από την Ελλάδα (την οποία ουδέποτε επισκέφτηκε) δεν λησμόνησε ποτέ την πατρίδα του, ούτε τη στενή (Βόρειος Ήπειρος), ούτε την ευρύτερη (Ελλάδα). Το 1870 ιδρύει τα επονομαζόμενα ‘‘Αρσάκεια Σχολεία’’ στη Χοταχόβα, για τη συντήρηση και λειτουργία των οποίων μερίμνησε, καταθέτοντας τα απαραίτητα χρηματικά ποσά, ενώ ανέλαβε τη συντήρηση των εκκλησιών του χωριού του και τη χρηματοδότηση πολλών κοινωφελών έργων. Ο Απόστολος Αρσάκης απεβίωσε στις 16 Ιουλίου τού 1874 στο Βουκουρέστι, σε ηλικία 82 ετών. Το θάνατο του πένθησε το προσωπικό του Αρσακείου για σαράντα μέρες, ενώ στην τελετή της αποφοίτησης, κάθε χρόνο, οι Αρσακειάδες έψαλαν προς τιμή του τον ‘‘Αρσάκειο Ύμνο’’, που συνέθεσε ο Λ. Καμηλιέρης




		Αρσάκεια Σχολεία Ψυχικού